Een overeenkomst sluiten klinkt als iets formeels. Toch doen we het praktisch iedere dag. Een brood bij de bakker kopen, de boodschappen bij de supermarkt, een bezoekje aan de kapper… Het kan dan geen kwaad om er iets meer over te weten.

Een overeenkomst hoeft niet per sé op papier te staan, een mondelinge overeenkomst is net zo rechtsgeldig (behoudens enkele uitzonderingen). Krijgen partijen een geschil met elkaar over de uitvoering van de overeenkomst, dan is het wel handig om een schriftelijke overeenkomst te hebben, zodat je kunt bewijzen wat er precies is afgesproken.

Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding. Dit klinkt heel makkelijk en dat is het eigenlijk ook. De bakker biedt zijn brood aan voor € 1,20 per brood. Dit is het aanbod. Ben jij bereid om voor dat bedrag het brood te kopen, dan aanvaard je het aanbod van de bakker. Op dat moment ontstaat er een mondelinge overeenkomst.

Het gebeurt ook dat er eerst wordt onderhandeld over bijvoorbeeld de prijs. Iemand die zijn auto verkoopt, vraagt daar bijvoorbeeld € 8.000,– voor. Dit is het aanbod. Een geïnteresseerde biedt € 7.500,– voor de auto. Dit is geen aanvaarding, want het bedrag wijkt af van het aanbod. Dit wordt daarom gezien als een nieuw aanbod van de geïnteresseerde aan de verkoper. Accepteert de verkoper het geboden bedrag, dan is dat wél een aanvaarding en ontstaat er op dat moment een (mondelinge) overeenkomst.

De meeste geschillen ontstaan pas na het sluiten van de overeenkomst, bijvoorbeeld doordat het geleverde product niet aan de overeenkomst voldoet. Koop je een brood bij de bakker, dan mag je er op vertrouwen dat het brood vers is en dat het dus niet beschimmeld is. Blijkt dat wel het geval, dan is er een gebrekkig product geleverd. Je kunt hiermee terug naar de bakker, bijvoorbeeld om je geld terug te vragen of om een ander brood te krijgen. Vraag je je geld terug, dan wordt de overeenkomst als het ware ongedaan gemaakt, bijvoorbeeld door vernietiging of ontbinding van de overeenkomst. Vraag je een ander brood aan de bakker, dan stel je je formeel op het standpunt dat de overeenkomst alsnog door de bakker nagekomen moet worden. Je wilt namelijk voor het betaalde bedrag een brood dat wél vers is. De overeenkomst blijft in stand.

Het bovenstaande klinkt erg eenvoudig, maar exact dezelfde materie speelt ook bij ‘grotere’ overeenkomsten. Bedrijven die miljoenencontracten met elkaar sluiten, vertrouwen er op dat de ander zich aan de overeenkomst houdt. Gebeurt dat niet, dan zal gekeken worden of er grondslag bestaat voor bijvoorbeeld vernietiging of ontbinding van de overeenkomst.

Een laatste tip: heeft u een overeenkomst gesloten en merkt u dat de ander tekortschiet in de nakoming van die overeenkomst? Meld dit dan op tijd (en het liefst schriftelijk) bij de ander. Klaagt u niet op tijd, dan loopt u het risico dat de gevolgen volledig voor eigen rekening blijven.